Καλή ταινία δεν υπάρχει.

(Το ίδιο ισχύει για σειρές, ντοκιμαντέρ και anime. Λέω «ταινία» για συντομία.)

Για χρόνια, εννιά στις δέκα ταινίες που μου πρότειναν ήταν λάθος για μένα. Όχι κακές. Λάθος.

Αν έχεις χάσει ποτέ ένα βράδυ κάνοντας scroll, μείνε. Αυτή η ιστορία έχει καλό τέλος.

Μου πήρε χρόνια, μία τεχνητή νοημοσύνη και καμιά εκατοστή ωμές σημειώσεις για να φτάσω εκεί.

Οι πιθανότητες δεν ήταν ποτέ με το μέρος μου

Ένα top 50, μια σειρά «Δημοφιλή τώρα», η λίστα της χρονιάς ενός κριτικού: όλα φτιάχνονται για να αρέσουν σε όσο το δυνατόν περισσότερους. Είναι παιχνίδι αριθμών. Και κανείς δεν έχει ακριβώς το μέσο γούστο. Το δικό μου απλώς ήταν πιο μακριά απ' ό,τι των περισσότερων, οπότε οι αριθμοί ήταν πιο συχνά εναντίον μου.

Αν έχεις παρατήσει ποτέ τρεις ταινίες σε ένα βράδυ και έβαλες ξανά Τον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών, για εκατοστή φορά, ξέρεις ακριβώς τι εννοώ. (Για μένα είναι αυτό, το Louie ή το Matrix.)

Οπότε πάλεψα. Έμαθα ποιες πηγές να εμπιστεύομαι, ποιες λέξεις-κλειδιά να ψάχνω, πώς να παρατάω έναν τίτλο μετά από δύο γραμμές σύνοψης. Πήρε χρόνια. Δούλευε, πάνω κάτω.

Το «πάνω κάτω» είναι απαίσιος τρόπος να περνάς τα βράδια σου.

Οι περισσότερες προτάσεις στοχεύουν στον μέσο όρο

«Η ταινία της χρονιάς.» «Όλοι μιλάνε γι' αυτήν.» «Το 96% των κριτικών συμφωνεί.» Τίποτα από αυτά δεν αφορά εσένα.

Τα στούντιο και οι πλατφόρμες δεν είναι κακοί. Απλώς βγάζουν περισσότερα όταν θέλουμε όλοι το ίδιο. Ένα χιτ για εκατό εκατομμύρια ανθρώπους κοστίζει λιγότερο από εκατό εκατομμύρια διαφορετικά βράδια. Έτσι όλα σε σπρώχνουν προς τη μέση, και το λένε γούστο.

Όσο πιο όμοιοι είμαστε, τόσο πιο εύκολα μας πουλάνε.

Μη με παρεξηγείς: αγαπώ πολλά μεγάλα χιτ. Το House of the Dragon πήρε 10 από μένα. «Το GOT και η παρέα του είναι η κορυφή της ψυχαγωγίας.» Interstellar, Μονομάχος, Dune: όλα αγαπημένα. Είναι μια χαρά να σου αρέσει ό,τι αρέσει σε όλους.

Το θέμα είναι να ξέρεις γιατί σου αρέσει. Να αγαπάς μια ταινία επειδή είναι καλή για σένα, όχι επειδή ένα banner σου λέει ότι την αγαπούν όλοι.

Και μετά κάτι με άκουσε πραγματικά

Ένα chatbot τεχνητής νοημοσύνης. Μια μεγάλη συζήτηση, και άρχισε να με καταλαβαίνει. Όσο περισσότερα του έλεγα, τόσο καλύτερες γίνονταν οι προτάσεις. Για πρώτη φορά οι πιθανότητες γύρισαν.

Μετά άρχισε να σπάει. Η συζήτηση έγινε ατελείωτη. Η εφαρμογή βάραινε. Ξεχνούσε πράγματα που του είχα πει εβδομάδες πριν.

Είχα βρει επιτέλους κάτι που δούλευε, και δεν μπορούσε να κρατήσει όσα ήξερε.

Οπότε έφτιαξα κάτι που μπορεί.

Η πρώτη πρόταση

Τη μέρα που το Ipsomap δούλεψε, ζήτησα από το chatbot να βγάλει ό,τι είχαμε πει ποτέ, το έριξα στην εφαρμογή και πάτησα «πρότεινε».

Μου έδωσε το Killing Zoe. 1993. Δεν το είχα ακούσει ποτέ. Τι έγραψα μετά:

“Πραγματικό διαμάντι. Δεν περίμενα να βρω κάτι τέτοιο από το 1993.”

Μετά το Children of Men. Μετά το The Gentlemen. Μετά το Greed.

Δεν φτιάχτηκαν για μένα. Βρέθηκαν για μένα, που είναι καλύτερο.

Το κομμάτι που κανείς δεν βάζει στην αρχική σελίδα

Δουλεύει επειδή γράφω εγώ.

Μετά από κάθε ταινία, λίγες γραμμές. Όχι κριτική. Μόνο την αλήθεια:

“εστιάζει σε συναισθήματα και οικογένεια, καμία σχέση με επιστημονική φαντασία”

“πειστική επιστήμη και καθόλου υπερεκτιμημένες βλακείες”

“Δεν πιστεύω ότι η ανθρώπινη εμπειρία είναι τόσο σημαντική ή τόσο όμορφη.”

Κι όταν μια πρόταση πέφτει έξω, λέω γιατί. «Πολύ παιδικό.» «Προτιμώ στα αγγλικά.» «Από το τρέιλερ μοιάζει ρομαντικό.» Τριάντα επτά απορρίψεις μέχρι τώρα, η καθεμία με τον λόγο της.

Ακόμα κάνει λάθη καμιά φορά. Αλλά κάθε «όχι, επειδή…» κάνει το επόμενο «ναι» καλύτερο.

Κάθε δευτερόλεπτο γραψίματος γυρίζει πίσω ως ένα καλό βράδυ.

Μου είπε ποιος είμαι

Νόμιζα ότι ήξερα το γούστο μου. Κάπως το ήξερα. Απλώς δεν είχα ποτέ τις λέξεις.

Μετά από καμιά εκατοστή σημειώσεις, το Ipsomap έγραψε αυτό για μένα:

Το διάβασα δύο φορές. Ακριβώς γι' αυτό το Margin Call και το Zodiac μένουν μαζί μου και τα happy end όχι. Κανείς δεν μου το είχε πει. Το έγραψα μία ταινία τη φορά, και γύρισε πίσω σαν μία πρόταση.

Καμιά φορά πάει πιο βαθιά από το γούστο. Για το DTF St. Louis έγραψα:

“Με βοήθησε ψυχικά, η κατάθλιψη, η θλίψη, η ατέλεια των ανθρώπων ως κοινωνικών όντων.”

Δεν θα το ανέβαζα ποτέ αυτό. Δεν το διαβάζει κανείς άλλος, και αυτό είναι το νόημα.

Εδώ δεν υπάρχουν ακόλουθοι, ούτε likes, ούτε δημόσιες κριτικές. Δεν είναι άλλο ένα μέρος για να παίζεις το γούστο σου μπροστά σε κοινό. Είναι ένα μέρος για να είσαι ειλικρινής μαζί του, γιατί δεν κοιτάει κανείς.

Τίποτα δεν χάνεται πια

Ένας φίλος πετάει έναν τίτλο στο τραπέζι. Ένας YouTuber για σινεμά που ακολουθώ θάβει κάτι, και κάπως τώρα πρέπει να το δω. Για δεκαετίες, όλα αυτά κατέληγαν στις σημειώσεις του κινητού και πέθαιναν εκεί.

Τώρα μπαίνουν στη λίστα μου, με το από πού ήρθαν και μια γραμμή για το γιατί ήθελα να τα δω. Μήνες μετά ξέρω ακόμα τι με τράβηξε: «Μου αρέσει εκείνη η ηθοποιός από το White Lotus και το Sex Education.»

Όταν επιτέλους έχω ένα ελεύθερο βράδυ, δεν κάνω scroll. Ανοίγω τη λίστα και με περιμένουν ήδη, το καθένα με τον λόγο του.

Τίποτα καλό δεν έρχεται εύκολα

Δεν θα προσποιηθώ ότι γίνεται χωρίς κόπο. Οι πρώτοι μήνες ήταν δουλειά: βαθμολογίες με προσοχή, σημειώσεις, εξήγηση για κάθε «όχι».

Αλλά αυτή είναι η συμφωνία με ό,τι αξίζει. Πρώτα βάζεις τη δουλειά. Μετά σου τη δίνει πίσω: ταινίες που δεν θα έβρισκες ποτέ, και λέξεις για κάτι που πάντα ένιωθες.

Και είναι δικό σου. Όχι τάση, όχι feed, όχι ό,τι πάτησαν άλλα εκατό εκατομμύρια άτομα. Ένα αρχείο του τι ισχύει για έναν μόνο άνθρωπο.

Το αστείο: για χρόνια, η ταινία στην οποία γύριζα όταν τίποτα δεν δούλευε ήταν το Matrix. Μου πήρε καιρό να προσέξω ότι ξαναέβλεπα μια ταινία ακριβώς γι' αυτό: ένα σύστημα που ταΐζει σε όλους το ίδιο και το λέει επιλογή τους.

Θυμάσαι το παιδί με το κουτάλι;

“Δεν υπάρχει κουτάλι.”

Δεν υπάρχει ούτε καλή ταινία. Υπάρχει μόνο ό,τι είναι καλό για σένα.

Ελευθέρωσε το μυαλό σου.

Δεν ξεκινάς από το μηδέν

Δεν χρειάζεται να ξεκινήσεις από εκεί που ξεκίνησα εγώ. Μάλλον έχεις κάνει ήδη περισσότερη δουλειά απ' όσο νομίζεις.

Μια εξαγωγή από το Letterboxd ή το IMDb. Το ιστορικό σου στο Netflix. Μια λίστα χρόνων στις σημειώσεις του κινητού. Ένα στιγμιότυπο της ουράς σου στο streaming. Μια μεγάλη συζήτηση με ένα chatbot, σαν τη δική μου.

Φέρ' τα όλα. Το Ipsomap τα διαβάζει, βρίσκει κάθε τίτλο, κρατά τις βαθμολογίες και τις σημειώσεις σου λέξη προς λέξη, και σε αφήνει να ελέγξεις τα πάντα πριν αποθηκευτούν. Μία εισαγωγή, και το γούστο σου έχει ήδη σχήμα.

Μετά αρχίζεις να γράφεις.

Όποιο κι αν είναι το γούστο σου, αυτό είναι το καλό σου τέλος. Ξεκινά με λίγες γραμμές, και γίνεται καλύτερο κάθε φορά.

— Ο ιδρυτής